số đề
- Danh từ:
- Hai chữ số cuối của giải đặc biệt trong xổ số kiến thiết: "Số đề" là cách gọi dân gian để chỉ hai con số cuối cùng (hàng đơn vị và hàng chục) của giải đặc biệt (giải nhất) trong các kỳ quay số mở thưởng xổ số kiến thiết do nhà nước tổ chức.
- Hình thức đánh bạc trái phép dựa trên hai số đó: "Số đề" cũng dùng để chỉ một hình thức cá cược, đánh bạc trái phép, trong đó người chơi đặt tiền dự đoán hai chữ số cuối của giải đặc biệt sẽ về trong một kỳ mở thưởng nào đó.
- Danh từ:
- Giải đặc biệt hôm nay là 45789, vậy số đề là 89. (Giải đặc biệt hôm nay là 45789, vậy hai số cuối là 89.)
- Anh ta bị bắt vì tổ chức đánh số đề. (Anh ta bị bắt vì tổ chức cá cược trái phép dựa trên hai số cuối giải đặc biệt.)
- Cảnh sát đang đẩy mạnh đấu tranh với tệ nạn số đề. (Cảnh sát đang đẩy mạnh đấu tranh với tệ nạn đánh bạc trái phép dựa trên kết quả xổ số.)
"Ghi số đề": hành động đặt cược tiền vào một hoặc nhiều con số cụ thể cho kỳ quay thưởng sắp tới.
- Nó đi ghi số đề ở đầu ngõ. (Nó đi đặt cược các con số ở điểm thu tiền không chính thức trong khu phố.)
"Bao số đề" / "Ôm số đề": chỉ hành vi của người tổ chức nhận đặt cược nhiều con số khác nhau, với rủi ro sẽ thua lớn nếu con số đó trúng.
- Hắn làm giàu bằng nghề bao số đề. (Hắn làm giàu bằng nghề tổ chức nhận đặt cược nhiều số.)
"Số đề rơi": chỉ con số đề mà người chơi cho là có khả năng cao sẽ về trong kỳ quay thưởng, dựa trên các phân tích, cảm tính hoặc điềm báo nào đó.
- Dân chơi đề đang truyền tai nhau con số đề rơi cho ngày mai. (Những người đánh đề đang mách nhau con số được cho là sẽ về vào ngày mai.)
Đề (danh từ): cách gọi tắt thông dụng của "số đề".
- Anh ta mê đánh đề. (Anh ta mê đánh bạc dựa trên hai số cuối giải đặc biệt.)
Lô (danh từ): hình thức đánh bạc trái phép tương tự nhưng dựa trên hai số cuối của nhiều giải thưởng (thường là từ giải nhất đến giải bảy) trong bảng kết quả xổ số.
- Có người chơi cả đề lẫn lô. (Có người tham gia cả hai hình thức cá cược trái phép là đề và lô.)
Xổ số (danh từ): hình thức phát hành vé số có thưởng hợp pháp do nhà nước tổ chức, là cơ sở để những người đánh đề, đánh lô suy đoán kết quả.
- Nghĩa gốc và nghĩa phái sinh: Nghĩa gốc chỉ đơn thuần là "hai con số cuối của giải đặc biệt". Tuy nhiên, trong thực tế sử dụng, "số đề" hầu như luôn được hiểu với nghĩa phái sinh chỉ hành vi đánh bạc trái phép dựa trên những con số đó.
- Tính chất pháp lý: Hành vi tổ chức đánh bạc ("làm đề", "cai đề") hoặc tham gia đánh bạc ("chơi đề", "đánh đề") dưới hình thức "số đề" là trái pháp luật tại Việt Nam và bị nghiêm cấm. Từ này thường mang sắc thái tiêu cực, gắn với tệ nạn xã hội.